در دل فرهنگ غنی و اصیل استان خراسان، دسرها و خوراکیهایی وجود دارند که علاوه بر طعم دلپذیر، نمادی از مهماننوازی، سادگی و ذوق زنان و مردان این دیار هستند. یکی از این دسرهای منحصر به فرد، کف خراسانی یا همان کف بیخ است. دسری سبک، خوشعطر، شیرین و ابری شکل که با وجود مواد اولیه ساده، بسیار جذاب و خاطرهانگیز است. دسر کف یکی از قدیمیترین دسرهای ایرانی در استانهای خراسان رضوی، شمالی و جنوبی است و طرز تهیه آن اگرچه در نگاه اول ساده به نظر میرسد، اما نیازمند صبر، مهارت و البته کمی حوصله است. در ادامه این مطلب از بیسکوپدیا به آموزش مرحله به مرحله طرز تهیه کف خراسانی سنتی میپردازیم تا شما هم بتوانید این دسر لطیف و خوشمزه را در منزل تهیه کرده و از طعم نوستالژیک آن لذت ببرید.
مواد اولیه برای تهیه کف خراسانی
برای تهیه کف خراسانی در منزل، به ابزار و مواد اولیه زیر نیاز دارید که ابتدا باید به آمادهسازی آنها بپردازید.
| مواد اولیه | مقدار لازم |
|---|---|
| گیاه بیخ | ۱۰۰ گرم |
| آب | ۵ لیوان |
| شکر | ۲ لیوان |
| چوب درخت گز | ۱ دسته |
| پسته خرد شده | به مقدار لازم |
| کاسه تغار | برای هم زدن بیخ |
برای تبدیل وزن مواد اولیه به پیمانههای موجود در منزل حتما به بخش انواع پیمانههای شیرینی پزی و حجم آنها سر بزنید.
مراحل تهیه دسر کف خراسانی
برای تهیه دسر کف بیخ به شیوه اصیل خراسانی، پس از آمادهسازی مواد اولیه مراحل زیر را به ترتیب انجام میدهیم.
مرحله اول؛ پوست کردن بیخ
ابتدا پوسته قهوهای روی گیاه بیخ را جدا میکنیم. با استفاده از چاقوی تیز، پوستهای روی آن را جدا میکنیم تا به قسمت سفید چوب گیاه برسیم. سپس بیخهای پوست کنده را به اندازههای کوچک و مساوی برش میزنیم.
مرحله دوم؛ خیساندن بیخ
بیخهای خرد شده را چند بار با آب سرد میشوییم تا خاک و ناخالصی آنها پاک شود. سپس بیخها را در یک ظرف پر از آب ریخته و اجازه میدهیم حداقل ۱۲ ساعت بماند. در این مدت، چند بار آب آن را عوض میکنیم تا تلخی بیخ گرفته شود.
مرحله سوم؛ جوشاندن بیخ
بیخ خیس داده را با ۵ لیوان آب داخل قابلمه ریخته و اجازه میدهیم روی حرارت ملایم به مدت ۳۰ تا ۴۵ دقیقه بجوشد. وقتی عصاره کفآلود و غلیظ شد، آن را صاف میکنیم. عصاره حاصل باید کاملا صاف، بدون ریشه و شفاف باشد.
مرحله چهارم؛ همزدن و تهیه کف
عصاره بیخ را داخل یک کاسه بزرگ ریخته و به ازای هر یک پیمانه عصاره بیخ، دو پیمانه آب به ظرف اضافه میکنیم. سپس با استفاده از چوب گز شروع به هم زدن میکنیم. این کار را تا جایی ادامه میدهیم تا کف سفت و پفداری ایجاد شود.
مرحله پنجم؛ افزودن شکر
پس از ایجاد کف، شکر را به تدریج به ظرف اضافه کرده و مجددا به هم زدن ادامه میدهیم تا شکر به صورت یکدست در کل کف پخش شود و به خورد مواد برود. میتوانیم به جای شکر از شیرین کنندههایی مانند شیره انگور یا عسل استفاده کنیم.
مرحله ششم؛ سرو و تزیین کف
کف آماده شده را در ظرفهای سرو دلخواه میریزیم و با پسته یا گردوی خرد شده، گل محمدی خشک یا دارچین تزیین میکنیم.
فوتهای کوزهگری
- کیفیت دسر کف به شدت وابسته به زمان و سرعت هم زدن آن است.
- میتوانید به جای چوب گز از همزن برقی برای هم زدن کف استفاده کنید. برای این کار، دو برابر میزان عصاره کف، آب اضافه کرده و با دور تند همزن برقی میزنیم تا کف ایجاد شود.
- حتما چند بار آب بیخها را عوض کنید تا طعم دسر تلخ نشود.
کف بیخ بعد از همزدن تا ۳ برابر حجم اولیهاش افزایش مییابد. پس حتما از ظرف بزرگ استفاده کنید. - کف خراسانی را میتوان تا ۲ روز در یخچال نگه داشت، اما توصیه میشود در همان روز تهیه مصرف شود.
کلام پایانی
دسر کف خراسانی یا کف بیخ نمونهای بینظیر از شیرینیهای سنتی و بومی ایران است که با مواد اولیه ساده و گیاهی، دسر لطیف و خوشطعمی خلق میکند. دسر کف بافت و ظاهری شبیه به بستنی دارد، اما در تهیه آن از مواد اولیه طبیعی و سالم استفاده میشود. این دسر نه تنها یادآور خاطرات کودکی برای بسیاری از مردم خراسان است، بلکه میتواند به عنوان یک خوراکی متفاوت و سالم در مهمانیها نیز سرو شود. اگر به دنبال تهیه یک دسر سنتی ایرانی، کمکالری، گیاهی و فاقد لبنیات هستید، کف خراسانی انتخابی فوقالعاده برای شما خواهد بود.